Virtuala civitaneco kaj la pezado de partopreno

La Respubliko naskiĝis el geografia paradokso: kvar regionoj sur kvar kontinentoj, disigataj de oceanoj, decidis ke komunaj valoroj pesas pli ol komuna tero. Tiu decido havis logikan sekvaĵon, eĉ se la fondintoj ne tute antaŭvidis ĝin — ke iu ajn kiu akceptas tiujn valorojn povas, en certa senco, aparteni al la Respubliko sen iam paŝi sur ĝian grundon.

La virtuala civitaneco estas tiu sekvaĵo, formigita en la Esperanto-Ĉarto. Hodiaŭ la Halo de Civitanoj registras homojn el ĉiuj mondopartoj kiuj elektis formaligi sian ligon al Zandorio. Ili pagas la simbolan kotizon, ili lernas la lingvon, ili sekvas la debatojn. Ili estas, laŭ ĉiu mezuro krom unu, civitanoj. Tiu unu escepto — la federacia voĉo — estas la demando kiu nun atendas antaŭ la Federacia Kortumo.

Ni ne pretendos ke la respondo estas simpla. Partopreno en la politika vivo de ŝtato tradicie supozas ian formon de reciprokeco: vi loĝas ĉi tie, vi pagas impostojn ĉi tie, vi vivas sub la leĝoj kiujn vi elektas. Virtuala civitaneco rompas tiun supozaĵon, kaj ne estas malĝuste demandi ĉu la rompo estas tolerebla. La Federacia Renovigo kaj la Nord-Slovaka Bloko levas tiun demandon, kaj ilia zorgemo ne estas senkaŭza.

Sed estas alia flanko al la argumento, kiun ni trovas same kompelanta. La Respubliko neniam deklaris ke ĝia civitaneco estas geografia. Ĝi deklaris ke ĝia civitaneco estas lingva kaj valora. Kiu aliĝis al tiu deklaro, aliĝis al ĝia logiko. Rompi tiun logikon per loĝada testo signifas aldoni postulon kiun la fondintoj konscie forigis.

La proceso Carcamo kontraŭ Federacia Elekta Komisiono donos al la Kortumo la okazon paroli. Ni esperas ke la juĝistoj legas la Ĉarton ne nur kiel tekston pri voĉdonado, sed kiel tekston pri la naturo de la Respubliko mem. Tiu naturo — neordinara, eksperimenta, sincere universalaspirantaj — estas la plej valora afero kiun ni havas por protekti.