Virtuala civitaneco kaj la demando pri distanco

La nombro da virtualaj civitanoj kreskas minuton post minuto, videbla al iu ajn kiu malfaldas la vivajn paĝojn de ĉi tiu ĵurnalo. Malantaŭ ĉiu nova cifero estas persono kiu decidis, per konscia ago kaj per modesta sumo, ke la Respubliko de Zandorio estas io al kio ili volas aparteni. Ni ne prenas tiun decidon malgrave. Sed ni demandas nin, en tiu trankvila maniero kiu estas la tasko de redakcia estraro, ĉu la Respubliko havas adekvatan bildon de tio, kion ĝi oferas tiujn personojn — kaj tio, kion ĝi petas de ili.

La Esperanto-Ĉarto estas eleganta dokumento. Ĝi garantias rajtojn, ĝi difinas respondecojn, ĝi kreas apartenan senton kiu estas pli ol simbola. Sed ĝi ankaŭ kreas asimetrion kiu estas nun antaŭ la Federacia Kortumo en la formo de la kazo Carcamo kontraŭ Federacia Elekta Komisiono. La demando estas simpla laŭ formo kaj kompleksa laŭ substanco: ĉu civitaneco sen federacia voĉdono estas plena civitaneco? La Kortumo aŭdos argumentojn en septembro. Ni ne antaŭjuĝas la verdikton.

Kio nin interesas estas io pli profunda ol la jura demando. Distanco — fizika, horzonala, kultura — estas la normala kondiĉo de virtuala civitaneco. Persono kiu naturigis sin en Tokio aŭ Nairobi aŭ Montevideo ne povas viziti la Halon de Civitanoj en Meridiano ĉiun semajnon. Ŝi ne aŭdas la debatojn de la Federacia Asembleo tra malfermita fenestro. Ŝia ligilo al la Respubliko estas lingva, ideologia, institucia — reala, sed malsama ol la ligilo de la fonda loĝantaro. Tiu malsamo ne estas argumento kontraŭ ŝia civitaneco. Ĝi estas argumento por pli riĉa koncepto de kio civitaneco signifas en federacio kiu ekzistas parte en la fizika mondo kaj parte en la homa imagpovo.

La Respubliko fondis sin sur la principo ke neniu fonda etneco difinas apartenon. Ĝi iris plu ol la plimulto da ŝtatoj en tiu direkto, kreante formon de civitaneco kiu transsaltas geografion. Nun ĝi alfrontas la naturan sekvan demandon: se geografio ne estas bariero al aparteno, ĉu ĝi povas esti bariero al partopreno? Ni ne havas respondon pli definitivan ol la Konstitucia Komisiono de la Asembleo. Sed ni havas konvinkon: la Respubliko servos sin mem plej bone se ĝi traktas tiun demandon kiel filozofian defion, ne nur kiel proceduran problemon. Virtualaj civitanoj alportis al ĉi tiu ŝtato ion valoregan — fidon antaŭ pruvo. Tiu fido meritas pli ol silenton.