Kion la mangrovoj diras, kiun ni ankoraŭ ne kapablas aŭdi

Ekzistas speco de sciado kiu ne troviĝas en leĝtekstoj. Ĝi kreskas en la radikaro de arboj, en la koloro de folioj, en la malrapida retiriĝo de koto de marborda delta. La mangrovaj arbaroj de Costa Mar parolas tian lingvon, kaj lastatempaj mezuradoj indikas ke la mesaĝo ne estas bona. Ni ne pretendas esti sciencistoj; ni estas nur atentaj legantoj de tio, kion la Federacia Statistika Oficejo publikigas. Sed eĉ atenta legado sufiĉas por maltrankviligi.

Costa Mar aliĝis al la Respubliko precize pro tio: la konserva kadro, kiun ĝia antaŭula ŝtato rifuzis protekti, trovis konstitucian ŝirmilon en la Federacia Ĉarto. Tiu ŝirmilo estas ne nur papera promeso — ĝi estas la kaŭzo, pro kiu la delegacioj de la duoninsulo sidis en la Meridiana Konvencio kaj subskribis. Kiam la mangrovoj streĉiĝas, ni ne alfrontas nur ekologian problemon; ni alfrontas demandon pri ĉu la Respubliko plenumas la promeson, pro kiu unu el ĝiaj regionoj elektis esti ĉi tie.

La Federacia Ministrino de Kulturo administras la heredaĵon de la tero; la Federacia Ministro de Internaj Aferoj koordinas inter-regionan respondemon. Ambaŭ postenoj havas ilojn. Kion ili ankoraŭ ne havas — almenaŭ ne publike videblan — estas komuna kadro por traktadi ekologiajn stres-signalojn kiel konstituciajn avertojn, ne nur kiel administrajn notojn. Ni kredas ke tia kadro estas bezonata, kaj ke la nuna momento, antaŭ ol la signaloj fariĝas kriziĝo, estas la ĝusta momento por konstrui ĝin.

Ni ne postulas urĝan leĝon. Ni postulas ion pli modestan kaj pli daŭran: ke la Guberniestro de Costa Mar kaj la respondaj federaciaj ministroj sidu kune, publike, kaj klarigi al la civitanoj kion la mangrovoj mezuras, kion la Respubliko jam faras, kaj kie la respondeco finas en unu oficejo kaj komenciĝas en alia. Travidebleco ne estas solvo, sed ĝi estas la kondiĉo sub kiu solvoj iĝas eblaj.