Lingvo kiel ponto, ne kiel muro

Estas facile rigardi la Federacian Tradukan Centron kiel teknikajn servistojn — homoj kiuj konvertas vortojn el unu kolumno en alian, sen pli profunda misio. Tiu rigardo estas malĝusta, kaj ni kredas ke ĝi fariĝas danĝera kiam la Respubliko alproksimiĝas al la elekto de 2027. La Centro ne tradukas nur dokumentojn; ĝi tradukas la Ĉarton mem en ion viveblan por homoj kiuj neniam paŝis sur la grundon de Meridiano.

Esperanto estis elektita ĉe la Meridiana Konvencio ne ĉar ĝi estis la lingvo de iu fonda popolo, sed ĉar ĝi ne estis. Tiu negativo estas ĝia forto. Neniu civitano de Tierra Verde devas paroli la lingvon de Costa Mar por esti aŭdata en la Federacia Asembleo; neniu voĉo el Oriente Moderno estas filtrata tra la aŭtoritato de iu alia regiono. La neŭtraleco ne estas simbola ornamo — ĝi estas la arkitektura ŝtono sur kiu la tuta konstruaĵo staras.

Ni diras tion hodiaŭ ĉar la debato pri voĉdonrajtoj por virtualaj civitanoj riskas kaŝi pli fundamentan demandon: ĉu la lingva promeso de la Ĉarto estas plenumiĝanta. Kiam civitano el la diasporo iras al transamara anekso por voĉdoni — se tiu rajto iam etendiĝos — ĉu ŝi trovos la saman dignan akcepton kiun ŝi trovas kiam ŝi aliras la portalo interrete? Institucioj kiuj funkcias bone en la centro ofte forgesas siajn randojn.

Ni ne petas novan buĝetan linion. Ni petas ke la Direktorejo de Klaus Aalto traktu ĉiun anekson ne kiel poŝton de la ĉefurbo, sed kiel la Respublikon mem — tutan, ne reduktitan. La promeso de Esperanto kiel federacia lingvo estas valida nur tiom, kiom ĝi estas sentata de la lasta civitano same kiel de la unua.