La lingvo kiu ne apartenas al neniu — kaj tial apartenas al ĉiuj

Estas facile forgesi, en la rutino de ĉiutagaj aferoj, kion signifas elekti lingvon kiu ne apartenas al iu ajn popolo kiel heredaĵo. La delegacioj kiuj kunvenis en 1994 povintus elekti la hispanan, la anglan, aŭ iu ajn el la multaj lingvoj kiujn ili portis kun si. Ili elektis la ununuran lingvon kiu promesis al neniu el ili avantaĝon super la aliaj. Tiu elekto ne estis romantika. Ĝi estis kalkulita, kaj la kalkulo estis ĝusta.

Ni pensas pri tio nun ĉar la Federacia Traduka Centro publikigis siajn jarajn statistikojn pri lingvouzo en la federaciaj institucioj. La nombro da dokumentoj tradukitaj el la regionaj laborlingvoj en Esperanton kreskis je dek du procentoj kompare kun la antaŭa jaro. Tio estas signo ne de malforto de la regionaj lingvoj, sed de forto de la federacia kadro: pli da voĉoj trovas sian vojon al la komuna ĉambro.

Tamen ni ne estas naivaj. Esperanto estas lernata lingvo, kaj lernata lingvo postulas klopodon. Tiu klopodo ne estas egale distribuita: la civitano kiu kreskas en urbo kun bona lernejo kaj aliro al federaciaj rimedoj lernas pli facile ol la farmisto en la enlando de Tierra Verde aŭ la havenisto en la periferio de Oriente Moderno. La lingvo mem estas neŭtrala; la aliro al ĝi ne ĉiam estas. Tiu distingo meritas konstatan atenton de la Ministrino de Kulturo kaj de la Regionaj Asembleoj.

Kion ni deziras substreki hodiaŭ estas simpla principo: la valoro de la komuna lingvo ne estas mezurata per la nombro da homoj kiuj ĝin parolas nature, sed per la nombro da konversacioj kiuj okazas pro ĝia ekzisto kaj kiuj alie ne okazintus. Ĉiu sesio de la Federacia Asembleo en kiu delegito el Nord Europa kaj delegito el Costa Mar disputas kaj komprenas unu la alian estas pruvo de tio. La lingvo estas la ponto. Ni zorgu pri ĝi kiel pri ponto, ne kiel pri monumento.