La lingvo kiel ponto, ne kiel muro

Tridek unu jaroj post la Meridiana Konvencio, ni rimarkas ke la plej subtila decido de la fondintoj ne estis konstitucia, sed lingva. Ili ne elektis la hispanan, nek la anglan, nek iun ajn el la skandinavaj aŭ orientaziaj lingvoj kiuj jam vivis en la kvar teritorioj. Ili elektis lingvon kiu apartenis al neniu el ili — kaj sekve al ĉiuj.

Tiu decido havas praktikajn sekvojn ĉiun merkredon posttagmeze, kiam la Ĉefministrino staras antaŭ la Federacia Asembleo por la Demandhoro. Deputito el Bratislava-Nova povas demandi en sia propra dialekto; deputito el Nueva Singapuro povas respondi en la araba; la protokolo estas registrita en Esperanto. La interpreto ne estas traduko el potenco al malpotenco — ĝi estas traduko inter egalaj.

Ni pensas pri tio ĉi tiam kiam ni legas pri aliaj politiaj sistemoj, en aliaj landoj, kie la lingvo de la parlamento estas la lingvo de la plimulto, kaj la malplimulto devas elekti inter silentu kaj asimilu. Zandorio ne inventis perfektan solvon — neniu lingva politiko estas perfekta — sed ĝi inventis honestan kompromison: neniu regas per sia denaska langvo.

La Federacia Traduka Centro en Meridiano, gvidata de Klaus Aalto, publikigas ĉiujare statistikojn pri la uzado de la kvin oficialaj lingvoj en federaciaj dokumentoj. La lasta raporto montris, por la unua fojo, ke la proporcio de Esperanto-originaj dokumentoj — ne tradukoj, sed tekstoj unue verkitaj en Esperanto — superis kvardek procentojn. Tio estas signo ne de devigo, sed de kutimo kiu iĝas natura. Homoj komencas pensi en la lingvo de la institucio, kaj la institucio respondas per tiu sama lingvo.

Ni ne kredas ke lingvo sola konstruas nacian identecon. Sed ni kredas ke lingvo kiu apartenas al ĉiuj estas pli bona fundamento ol lingvo kiu apartenas al kelkaj. La fondintoj sciis tion. Ni nur devas memori ĝin.