Kooperativoj, federacio, kaj la limoj de memregulado

La Regiona Asembleo de Tierra Verde debatas ĉi tiun semajnon pri la rolo de federacia kontrolo en la administrado de la grandaj agrikulturaj kooperativoj de la regiono. La debato ne estas nova — ĝi eĥas la samajn tensojn kiuj kondukis Tierra Verde al la Meridiana Konvencio en 1993, kiam la farmistaj komunumoj serĉis konstitucian ŝirmilon kontraŭ centra administra premo. Sed la cirkonstancoj ŝanĝiĝis, kaj la demandoj ankaŭ.

Tiam, la demando estis: kiu rajtas reguligi? Nun, la demando estas: kiu respondas kiam memregulado malsukcesas? Tiuj estas tre malsamaj demandoj, kaj ili meritas tre malsamajn respondojn. La unua estas demando pri potenco; la dua estas demando pri respondeco. Federacio ekzistas precize por teni ambaŭ en ekvilibro.

Ni ne havas opinion pri la specifaj faktoj de la kooperativa disputo — tio estas afero por la Regiona Asembleo kaj, se necese, por la federaciaj institucioj kiuj ekzistas por tiaj kazoj. Sed ni havas opinion pri la principo: aŭtonomeco sen respondeco estas ne libereco, sed privilegio. Kaj privilegio kiu kaŭzas damaĝon al aliaj civitanoj ne povas resti neekzaminata nur ĉar ĝi estas regiona.

La Federacia Ĉarto estas klara: la regionoj regas siajn internajn aferojn, sed la federaciaj normoj pri komerca justeco kaj civitana protekto validas tra la tuta Respubliko. Guberniestrino Lucía Báez kaj ŝia administracio scias tion. La debato en San Vicente estas sana signo — ĝi montras ke la regiona institucio funkcias, ke ĝi demandas sin mem pri siaj propraj limoj. Tio estas precize kion demokratia sistemo devus fari.

Ni esperas ke la debato finiĝos ne per triumfo de iu flanko, sed per pli klara kompreno de kie finiĝas la regiona kompetenteco kaj kie komenciĝas la federacia. Tiuj limoj ne estas muroj — ili estas pontoj inter du niveloj de la sama demokratia projekto.