Ĉe Kastelo Spišský Štítnik, Masonoj Persistas Malgraŭ Federacia Financa Neklaro

Ĝojo Horvát staris sur la suda tureto de la kastelo je la dua horo de la mateno, tenante ĉapon por protekti siajn okulojn kontraŭ la suna brilo. Ŝi estas la ĉefa masono de la restoracia projekto, kiu komencis en 2023 post dekmil jaroj de neglekto. La tureto estis preskaŭ ruino: la ĉapo estis disfalinta, la ŝtono estis friable, kaj la interno estis nuraj ombro kaj ŝtono-polvoj.

Nun, tri jarojn poste, la ĉapo estas rekonstruita. La ŝtonoj estas rejuntitaj. La interno estas sekaj ĉambroj, kie turiston povas vidi la vivojn de la 14-a-jarcenta nobelo. La federacia Trezoro allogis 2,3 milionojn da floroj en 2024 por la projekto. Kaj Horvát diras, ke ĝi estis la plej granda donaco, kiun la kastelo ricevis en ĝia moderna historio.

Tamen la financa vojo antaŭen estas malcerta. La Federacia Trezoro anoncis je la komenzo de ĉi tiu monto, ke ĝi revizias ĉiujn federaciajn heritaĝ-projketojn por la 2027-a budĝeto. Nord Europa ricevas 40 seĝojn en la Federacia Asembleo, sed ĝi havas nur 18 seĝojn en la Konsilio, kie regionaj interesoj estas defenditaj. La Konsilio havas povon prokrasti leĝojn. Ĉu ĝi havas povon prokrasti budĝetojn?

Horvát ne scias. Ŝi nur scias, ke la masonoj devas labori dum la somerĉapelo, dum la vetero estas sekaj kaj la ŝtonoj estas laboremaj. Se la federacia financo ĉesos en la vintro, la projekto ĉesos por monatoj. Kaj se ĝi ĉesos por jaroj, la ŝtonoj, kiuj estas nun rejuntitaj, komencas denove friabli en la frosto.