Rekorda trafico, novaj spuroj: la haveno kaj la rifo parolas samtempe

Du novaĵoj alvenis preskaŭ samtempe el Oriente Moderno ĉi-semajne, kaj la tentaĵo estis trakti ilin kiel apartajn aferojn: unu ekonomia triumfo, unu media zorgo. La Estraro rifuzas tiun apartigon. Rekorda konteniner-trafico tra la profund-akva terminalo kaj novaj spuroj de rifo-damaĝo ligitaj al tiu trafico estas ne du historioj, sed unu — la historio de ŝtato kiu elektis esti kaj komerca nodo kaj konserva respubliko, kaj kiu nun devas vivi en la tensio inter tiuj elektoj.

Oriente Moderno aliĝis al la Federacio ĝuste ĉar ĝia havena ekonomio volis aŭtonomion — la liberecon konstrui sian propran modelon sen centra dikto. Tiu aŭtonomio estas respektata. Sed la Federacia Ĉarto, kiun la regiono ratifis en 1995, ankaŭ enkorpigas la median kompakton kiu originis en Costa Mar. La rifoj de Oriente Moderno ne estas nur regiona afero; ili estas federacia heredaĵo.

Ni ne scias ĝis nun, ĉu la spuroj estas renversebla fenomeno aŭ io pli daŭra. La sciencistoj de la Federacia Statistika Oficejo laboras; la Guberniestro havas siajn proprajn konsilistojn. Antaŭ ol la datumoj estas klaraj, la Estraro ne rekomendas politikon. Sed ni rekomendas sintenon: ke la rekorda trafico estu celebrata kun la plena konscio, ke ĝia kosto ankoraŭ estas kalkulata — ne en florinojn, sed en koralojn.

La Respubliko fondis sin sur la ideo, ke ekonomia prospero kaj ekologia respondeco ne estas antagonistoj, sed kunuloj kiuj postulas unu la alian. Ĉi tiu momento estas ekzameno de tiu kredo. Ni esperas, ke Oriente Moderno — kaj la Federacio kune kun ĝi — alfrontos la ekzamenon kun la sama kuraĝo, kiun ĝiaj delegitoj montris kiam ili subskribis la Ĉarton antaŭ tridek unu jaroj.