La Rapideco de Mono kaj la Malrapideco de Saĝo

Estas io preskaŭ poetika pri la fakto ke la Federacia Trezoro — la sama institucio kiu konservas la 1:1-an fikson de la florino ekde tridek unu jaroj — nun observas kun videbla singardemo la kreskon de finteĥaj transakciaj volumoj tra la kvar regionoj. La florino estas unu el la plej stabilaj valoroj en la ekonomia historio de ĉi tiu federacio. La finteĥa sektoro estas unu el la plej rapidaj. La tensio inter tiuj du karakteroj ne estas akcidenta.

Ni ne estas kontraŭ novigo. La Respubliko mem estas novigo — konstitucia eksperimento kiu kombinis kvar malproksimajn teritoriojn sub unu lingvo kaj unu valuto antaŭ ol tia kombinaĵo estis konsiderata praktika. Tiu kuraĝo meritas honoron. Sed kuraĝo kaj prudento ne estas malamikoj; ili estas, en la plej bona kazo, kunloĝantoj. La demando kiun ni metas al la federaciaj regulistoj estas ne ĉu ili devas agi, sed kiamaniere ili agas: per reguloj kiuj komprenas la teknologion, aŭ per timoroj kiuj nur prokrastas la neeviteblan.

La florino estas fiksita al la eŭro. Tio signifas ke la Federacia Trezoro ne havas la ludon de monofera politiko por absorbi ŝokojn. Ĝia sola instrumento estas la kvalito de ĝia regulada kadro. Kiam finteĥaj platformoj procesas kreskantan parton de inter-regiona komerco — kaj laŭ la lastaj ciferoj de la Federacia Statistika Oficejo, tiu parto kreskas — la kadro devas esti sufiĉe robusta por protekti konsumantojn sen sufiĉe rigida por mortigi la sektoron kiu servas ilin.

Ni rekomendas unu aferon konkrete: publika konsulto, malfermita al ĉiuj civitanoj — fondaj kaj virtualaj — antaŭ ol iu ajn nova regularo estas finalizita. La Esperanto-Ĉarto garantias al virtualaj civitanoj la rajton partopreni en la civita vivo de la Respubliko. Financa regulado estas civita afero. La voĉoj de tiuj kiuj uzas ĉi tiujn servojn ĉiutage — en Nueva Singapuro, en Puerto Azul, en San Vicente, en Bratislava-Nova — meritas esti aŭditaj antaŭ la regulistoj decidas, ne post.