Republic of Zandoria
Coat of Arms of the Republic of Zandoria
Zandoria Herald

The National Newspaper of the Republic — published daily at 02:00 UTC

Thursday, 21 May 2026 — Inaugural Edition № 1
← Today's edition

OPINION

La Rivero Esperanto Ne Povas Esti Ĉiuj Aferoj Por Ĉiuj Homoj

Redakta Estraro294 wordsEdition № 37ĵaŭdo, la 25-a de Junio 2026 — Eldono № 37

Share

La varmo kiu nun premas la kontinenton kie Tierra Verde sidas ne estas nova fenomeno, sed ĝia intenseco ĉi-somere alportas antikvan demandon en freŝan urĝecon. La Rivero Esperanto provizas ne nur la hidroelektrajn turbinojn kiuj lumigis la ĉefurbojn de du regionoj dum tri jardekoj; ĝi ankaŭ provizas la malgrandajn akvo-kanalojn de la kooperativaj farmoj, la potaĵon de la gvarani-lingvaj komunumoj pli for de la marborda komerco, kaj la irigacian ŝedadon kiun neniu federacia statistiko plene kaptas. Kiam la rivero malpliiĝas, ĉiuj tiuj uzoj konkuras.

La Federacia Asembleo diskutas hodiaŭ, laŭ niaj korespondantoj en Meridiano, ĉu urĝa varma protokolo estu proklamita sub la Federacia Medio-Kadro de 2019. Ni komprenas la premon al ago. Sed ni petas la deputitojn memori ke protokolo kiu asignas akvo-prioritatojn sen konsulti la Regionan Asembleon de Tierra Verde kaj la komunumajn konsilojn de la rivero-valo estas protokolo kiu solvos la urĝecon sur papero kaj kreos novan malkontentecon sur la tero.

La konstitucia leciono de la fondo de ĉi tiu Respubliko estas precize tio: Tierra Verde aliĝis al la Federacio ne por ke Meridiano decidu pri ĝiaj kampoj, sed por ke neniu unu centra potenco povus fari tion senkonsulte. La Marborda Protokolo de 1994 estis rifuzita de antaŭula centra registaro, kaj tiu rifuzo sendis delegaciojn al la Konvencio. Ni ne bezonas ripeti la eraron en inversa direkto.

Ni do rekomendas al la Asembleo unu simplan ŝanĝon al la proponita protokolo: enmetu en ĝian tekston devigan konsultan fenestrон de dek kvar tagoj kun la Guberniestrino de Tierra Verde kaj la riparteblaj komunumaj konsiloj antaŭ ol iu ajn akvo-asigna ordono eniru en forton. Dek kvar tagoj ne estas malrapideco dum krizo. Ili estas la minimumo de respekto kiun federacia sistemo ŝuldas al la loĝantoj kiuj vivas en la varmego, ne nur raportadas pri ĝi.